Certa Legal vat het Regeerakkoord VVD-PVDA samen vanuit bedrijfsjuridisch perspectief

Het Regeerakkoord van 29 oktober 2012 is aanzienlijk uitgebreider dan de onderstaande samenvatting laat zien. De onderstaande samenvatting concentreert zich op de maatregelen die voor een werkgever/ondernemer vanuit een bedrijfsjuridisch perspectief van direct belang zijn. Daarnaast zijn er bijvoorbeeld grote ombuigingen en bezuinigingen voorgenomen voor de zorgsector en de sociale zekerheid.

Herziening Ontslagrecht en het recht op WW

Het ontslagrecht wordt ingrijpend herzien en gede-juridiseerd. Thans bestaan de mogelijkheden van de kantonrechter en het verkrijgen van een ontslagvergunning van het UWV nog naast elkaar; de Regering wenst de civiele rechter hierbij buiten spel te zetten. Centraal zal een adviesaanvraag aan het UWV staan tenzij de CAO een qua inhoud en snelheid vergelijkbare procedure biedt. De ontslagen werknemer kan zich tot de rechter wenden die het advies van het UWV zwaar zal moeten laten wegen. Indien de rechter een ontslag onterecht vindt of in hoofdzaak aan de werkgever te wijten, kan hij een vergoeding toekennen die maximaal een half maandsalaris per dienstjaar bedraagt, met een plafond van EUR 75.000 bruto. Er is geen mogelijkheid van hoger beroep. Indien de werkgever is afgeweken van een negatief ontslagadvies van het UWV, kan de rechter het ontslag ook ongedaan maken.

Certa Legal merkt op dat het grondwettelijk discutabel is of de Regering bij een privaatrechtelijke rechtsverhouding de toegang tot de burgerlijke rechter kan ontzeggen. Verder blijkt uit het regeerakkoord niet welke procedure een werknemer moet starten indien hij van mening is dat het ontslag onterecht is. Is dit de kennelijk onredelijk ontslagprocedure? Wordt nu door de regering een formule voor de vergoeding ontwikkeld? Dit lijkt ons een zaak van de kantonrechters. Daarbij is het onduidelijk hoe het plafond in de ontslagvergoeding zal uitwerken. Komen werkgevers die verwijtbaar handelen nu eventueel weg met het betalen van een maximumvergoeding die mogelijk onder een neutrale factor ligt? Dat kan niet de bedoeling zijn.

Overige voorgenomen maatregelen:

· Het UWV gaat het overgrote deel van de aanvragen binnen vier weken afhandelen (nu zes weken).

· Bij ontslag wegens bedrijfseconomische redenen blijft het UWV dezelfde toetsingscriteria hanteren als tot nu toe. Werkgevers zullen een transitiebudget moeten betalen, tenzij het ontslag ingegeven is door de slechte financiële situatie van de werkgever en de werkgever failliet zal gaan als hij aan die verplichting moet voldoen.

· De toetsingscriteria voor de rechter worden identiek aan de criteria die het UWV toepast voor een werkgever.

· Een werkgever kan zich tot de rechter wenden als hij iemand wil ontslaan in strijd met een opzegverbod (bijv. zwangerschap, ziekte, lidmaatschap van de ondernemingsraad), of een tijdelijk contract wil ontbinden terwijl de arbeidsovereenkomst die mogelijkheid niet biedt.

· Werknemers hebben bij ontslag in de periode tussen twee banen recht op de volgende voorzieningen. Allereerst de bestaande wettelijke opzegtermijn van één tot vier maanden, afhankelijk van de duur van het dienstverband. Daarnaast is de werkgever bij onvrijwillig ontslag of het niet verlengen van een tijdelijk contract van minstens een jaar een vergoeding voor scholing in de vorm van een transitiebudget verschuldigd. De omvang van dit budget bedraagt een kwart maandsalaris per dienstjaar met een maximum van vier maandsalarissen.

· De Regering wil met de sociale partners in gesprek over de invulling en uitwerking van de voorgenomen maatregelen, in het bijzonder de maatregelen inzake ontslag en WW.

Certa Legal merkt op dat het twijfelachtig is of de procedure tot adviesaanvraag bij het UWV dezelfde waarborgen kan bieden als die van de civiele rechter. Daarbij, is het de vraag of het UWV deze wijziging wel aan zal kunnen. Ontslagaanvragen via UWV worden tegenwoordig niet meer binnen de gestelde 6 weken afgehandeld, maar duren veel langer. Reden daarvoor zijn technische storingen in het administratiesysteem bij UWV, medewerkers die te druk zijn of te weinig ervaring hebben. De voorwaarde dat een UWV procedure nog maar 4 weken mag duren, lijkt derhalve niet realistisch. Zullen ontslagprocedures voor de disfunctionerende werknemer nu ook via UWV verlopen? Dit zal grote gevolgen hebben voor de mogelijkheden voor de werkgever. Het komt maar al te vaak voor dat een personeelsdossier niet op orde is maar dat het overduidelijk is dat een werknemer niet functioneert. In de ontbindingsprocedure bij de Kantonrechter valt een dergelijke situatie veelal uit te leggen. Bij UWV niet. Deze hanteert een checklist die wordt afgelopen en is er geen ruimte voor de overige omstandigheden van het geval. Daarbij zal de werknemer veel vaker de partij zijn die moet strijden voor zijn rechten. Na een UWV procedure is een werkgever niet verplicht de werknemer een beëindigingsvergoeding te betalen. Doet deze dit niet dan is het dus kennelijk aan de werknemer om naar de rechter te stappen, met alle kosten van dien.

Recht op uitkering ingevolge de Werkloosheidswet (WW)

· De duur van de WW-uitkering wordt maximaal 24 maanden: gedurende 12 maanden 70% van het laatstverdiende loon en vervolgens gedurende 12 maanden 70% van het wettelijk minimumloon. In de eerste tien jaar bouwen werknemers per gewerkt jaar één maand WW-recht op, daarna een halve maand per gewerkt jaar. Bestaande rechten voor wat betreft de opgebouwde jaren worden binnen het maximum van de nieuwe systematiek gerespecteerd.

· Na zes maanden wordt ieder werk als passende arbeid aangemerkt.

· Het voorgenomen verhalen van de eerste zes maanden WW-uitkering op werkgevers vindt geen doorgang. De WW-premies gaan structureel vanaf 1 jan 2014 met EUR 1,3 mrd omhoog. Deze lastenverzwaring voor werkgevers komt in de plaats van het verhaal van WW en wordt gecompenseerd door lagere ontslagvergoedingen.

Pensioen

Certa Legal sluit niet uit dat pensioenregelingen aanzienlijk moeten worden herzien:

· De AOW leeftijd wordt geleidelijk verhoogd tot 66 jaar in 2018 (was: 2019) en 67 jaar in 2021 (was in 2021 66½ jaar), en vervolgens gekoppeld aan de stijging van de levensverwachting;

· Het percentage van het salaris voor de fiscaal aantrekkelijke opbouw van pensioen wordt verlaagd met 0,4% (het Witteveen kader). Dit geldt zowel voor de tweede als de derde pijler.

· Met het inkomen boven EUR 100.000 kan niet langer fiscaal gunstig pensioen worden opgebouwd.

Economie en fiscaal

· In tenminste vijftien regeldichte sectoren (waaronder chemie, logistiek, agri & food, life sciences, de bouw, (jeugd)zorg, onderwijs en politie) zal de minder meetbare, maar zeer merkbare regeldruk worden verminderd.

· De wettelijke winkelsluiting op zondag wordt opgeheven. Het wordt aan gemeenten overgelaten om desgewenst regels te maken.

· Nieuwe alternatieve financieringsvormen zoals kredietunies, crowdfunding en MKB-obligaties zullen worden ondersteund via promotie, wegnemen van belemmeringen in de regelgeving en door de inzet van kennis en bestaande instrumenten. Certa Legal merkt op dat dit moeilijk verenigbaar is met Europese regelgeving met betrekking tot bijv. prospectusverplichtingen.

· De product- en bedrijfschappen worden opgeheven. Publieke taken die nu binnen de publiekrechtelijke organisatie (PBO) worden uitgevoerd, zullen worden ondergebracht bij het ministerie van Economische Zaken. Ondernemers kunnen er voor kiezen de andere taken als voorlichting, promotie en belangenbehartiging voor eigen rekening uit te voeren, bijvoorbeeld in een brancheorganisatie.

· De verschillen in belastingheffing tussen ondernemers en werknemers zijn de afgelopen jaren toegenomen. Om meer evenwicht te bereiken zullen de ondernemersfaciliteiten waaraan het urencriterium is verbonden per 2015 met EUR 0,5 mld. worden versoberd en/of afgeschaft. Daarnaast worden deze kabinetsperiode stappen gezet om een winstbox in te voeren. Hierbij worden betrokken de zelfstandigenaftrek, fiscale oudedagsreserve, meewerkaftrek, startersaftrekken en de S&O-aftrek. Het bewerkelijke urencriterium kan dan komen te vervallen.

· Voor ondernemers wordt een uitstelregeling voor de ondernemersafdracht van BTW ontworpen, die ruimer is dan het huidige voorstel in het Belastingplan 2013. De grens voor de uitstelregeling wordt opgetrokken van EUR 12.000 naar EUR 20.000, dezelfde grens bestaat al voor particulieren. Dit kost EUR 19 mln. eenmalig in 2013.

· Er komt per 1 januari 2015 een verplicht quotum voor middelgrote en grote werkgevers in de markt-, premiegesubsidieerde en collectieve sectoren voor het in dienst hebben van arbeidsgehandicapten op straffe van een boete. Dit quotum wordt stapsgewijs in zes jaar ingevoerd.

Toezicht

· De vormgeving van toezicht zal waar nodig, worden herbezien om met behoud van effectiviteit de toezichtlasten te verminderen.

· Het College Bescherming Persoonsgegevens krijgt meer bevoegdheden, waaronder de bevoegdheid meer boetes uit te delen. Bij de bouw van systemen en het aanleggen van databestanden is bescherming van persoonsgegevens uitgangspunt. Daar hoort een zogenaamd privacy impact assessment (PIA) standaard bij. Inbreuken door de overheid zijn voorzien van een horizonbepaling en worden geëvalueerd. Certa Legal merkt op dat het nu afwachten is welke extra bevoegdheden het CBP krijgt. Elk bedrijf dat databestanden aanlegt zal daar mee te maken krijgen, hetgeen mogelijk zal moeten leiden tot aanpassing van gehanteerde privacy policies en daar aan gerelateerde voorwaarden voor het verkrijgen en toepassen van data(bestanden).

· De kosten voor het toezicht door AFM en DNB wordt doorbelast aan de partijen die actief zijn op de financiële markten. Bij de vaststelling van de nieuwe (hogere) tarieven zullen kleinere partijen zoveel mogelijk worden ontzien. Certa Legal merkt op dat dit haaks staat op de ook door deze Regering voorgenomen administratieve lastenverlichting en dat de toezichthouders niet worden geprikkeld tot efficiëntie.

· De boetes marktwerking (NMa) worden verhoogd omdat de NMa meer kartelboetes gaat opleggen. De ontvangsten worden geraamd op EUR 75 mln. in 2014 oplopend naar EUR 125 mln. structureel.

Civiele rechtspleging en Justitie

· Het civiele proces wordt vergaand vereenvoudigd en gedigitaliseerd. Het onderscheid tussen verzoekschrift en dagvaarding kan vervallen. Hoger beroep wordt gestroomlijnd. Certa Legal ziet op dit punt een doorzetting van de in 2002 ingezette deformalisering van het burgerlijk procesrecht. Er gelden verschillende regels voor verzoekschrift- en voor dagvaardingprocedures. Indien het onderscheid wordt opgeheven en een en ander vereenvoudigd wordt, zal dat mogelijk gevolgen hebben voor de wijze waarop in die procedures geprocedeerd dient te worden. Uiteraard houdt Certa Legal u op de hoogte van deze ontwikkelingen. Met het stroomlijning van het hoger beroep zal waarschijnlijk worden beoogd de proceduretermijnen te bekorten. Gewaakt zal moeten worden voor de belangen van de justitiabelen.

· Het auteursrecht wordt zo gemoderniseerd dat recht wordt gedaan aan de bescherming van creatieve prestaties zonder dat de gebruiksmogelijkheden voor consumenten in het gedrang komen. Certa Legal vraagt zich af hoe de Regering hier handen en voeten aan zal geven. De (vooralsnog eenmalige) thuiskopieheffing die wordt ingesteld op het downloaden voor eigen gebruik van databestanden is wellicht een vorm van die bedoelde mogelijkheid consumenten ‘gebruiksrechten’ te geven.

· Digitaal procederen in het bestuursrecht wordt mogelijk gemaakt.

(Online-) Kansspelbeleid

· Het kansspelbeleid in Nederland zal gemoderniseerd gaan worden. Online gokken zal via strikte regulatie gaan lopen. Certa Legal merkt op dat hiermee onduidelijk wordt gelaten op welke wijze de overheid deze regulering vorm wil geven.

· Het aanbieden van gokspelen zal niet langer een kerntaak van de overheid zijn. Dit brengt met zich mee dat de verkoop van het Holland Casino als een reële optie wordt gezien. Certa Legal merkt op dat niet uit het Regeerakkoord volgt onder welke voorwaarden deze verkoop kan plaats vinden.

Financiële Sector

· Er komt een verplichte bankierseed met strenge sancties bij overtreding. Certa Legal voorziet problemen bij het formuleren van een afdwingbare eed.

· Niet alleen topbankiers worden door de Autoriteit Financiële Markten en de Nederlandsche Bank gescreend, ook bankmedewerkers verantwoordelijk voor transacties met hoge risico’s.

· Producten die niet in het belang zijn van de klant mogen niet worden verkocht. De zorgplicht van banken wordt wettelijk verankerd. Certa Legal voorziet dat een beginsel als bedoeld in de eerste zin moeilijk in wetgeving is om te zetten. De sanctie van nietigheid ex art 3:40 BW veroorzaakt immers al snel rechtsonzekerheid.

· Op basis van het advies van de onlangs ingestelde commissie structuur Nederlandse banken komen er voorstellen om spaartegoeden van burgers beter te beschermen tegen risicovol bankieren.

· Voor organisaties die (mede) met publiek geld zijn gefinancierd, is het verboden te speculeren met complexe financiële producten zoals derivaten. Verzekeren tegen renterisico’s is wel toegestaan.

· Nederland zal zich aansluiten bij de in de EU geïnitieerde financiële transactiebelasting op voorwaarde dat onze pensioenfondsen hiervan gevrijwaard blijven, er geen disproportionele samenloop is met de huidige bankenbelasting en de inkomsten terugvloeien naar de Lidstaten.

· De hoogte van de maximale variabele beloning binnen de financiële sector wordt wettelijk vastgelegd op 20 procent van de vaste beloning. Certa Legal merkt op dat dit voor sommige posities (traders, corporate finance adviseurs) in de sector een forse maatregel zal zijn. Blijkbaar wil de Regering verder gaan dan de Codes voor Banken en Verzekeraars en bestaande privaatrechtelijke arbeidscontracten dmv wetgeving openbreken.

· Om misbruik, fraude, constructies en witwassen effectiever aan te kunnen pakken, krijgen de belastingdienst en de Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst / Economische controledienst meer capaciteit.

· Het tarief van de assurantiebelasting wordt per 1-4-2013 verhoogd naar 21% (ongeacht wanneer de premies betaald zijn).

· De aftrekbaarheid van provisies van tussenpersonen in het kader van de lijfrenteaftrek en de aftrek van premies voor arbeidsongeschiktheidsrenten, vervalt.

 

Zorgsector

· De mogelijkheid om winst uit te keren in de zorg zal zo ingeperkt worden dat het alleen interessant is voor investeerders met een langetermijnperspectief. Winstuitkering is alleen mogelijk bij surpluswinst boven 20% solvabiliteit en alleen bij winst uit reguliere exploitatie. Zorgverzekeraars krijgen de mogelijkheid een minderheidsbelang bij zorgaanbieders te verwerven. Certa Legal merkt op dat in de afgelopen jaren het aantal samenwerkingen, vaak in de vorm van joint ventures, tussen zorgaanbieders en marktpartijen fors is toegenomen. De reeds beperkte marges in de zorgsector zullen door de voorgenomen (extra) bezuinigingen verder onder druk komen te staan. Het is de vraag in hoeverre dat zijn effect zal hebben op bestaande samenwerkingen en de mogelijkheid voor partijen om nieuwe samenwerkingen op te zetten.

· Het fiscale ondernemersvoordeel voor medisch specialisten vervalt in 2015, als het specialistenhonorarium integraal onderdeel is van het ziekenhuisbudget en het beheermodel medisch specialisten verdwijnt. De vorming van mega- of regiomaatschappen wordt ontmoedigd. Certa Legal heeft gesignaleerd dat de vorming van mega- of regiomaatschappen een door specialisten in de sector voorzichtig ingeslagen weg is, om zo toch te kunnen kwalificeren als ondernemer in fiscale zin. Het is de vraag hoe de Regering uitvoering zal geven aan het ‘ontmoedigingsbeleid’. Indien de tendens zal zijn dat dergelijke mega- of regiomaatschappen gevormd zullen worden, dan zal dat leiden tot het ontbinden of omvormen van bestaande maatschappen, waarbij de nodige juridische en fiscale vraagstukken zullen ontstaan. Certa Legal volgt deze ontwikkelingen door in contact te blijven met specialisten in de sector en daar waar nodig te adviseren.

Deze weergave is allerminst volledig en is vaak een parafrasering van de gemaakte afspraken in het Regeerakkoord. Opgemerkt zij dat de genoemde maatregelen voornemens zijn van de nog te installeren Regering waarbij onzeker is welke onderwerpen daadwerkelijk tot wetgeving worden volbracht.

Certa Legal Advocaten 30 oktober 2012